Rặn mạnh nhưng không sinh, mèo con mắc ở cửa mình, dịch xanh đen trước mèo con đầu tiên, chảy máu nhiều hoặc mèo mẹ suy kiệt đều có thể là dấu hiệu đẻ khó. Hãy liên hệ bác sĩ thú y sớm và không tự kéo mèo con hay dùng thuốc kích đẻ.
Dấu hiệu mèo khó đẻ. Khi nào cần gọi bác sĩ?
Mèo thường có thể tự sinh, nhưng đẻ khó — còn gọi là dystocia — có thể đe dọa tính mạng mèo mẹ và mèo con. Bạn nên gọi bác sĩ thú y hoặc phòng khám cấp cứu nếu mèo có một trong các biểu hiện sau:
- Rặn mạnh liên tục khoảng 20–30 phút nhưng không sinh được mèo con.
- Đã sinh một con nhưng khoảng cách kéo dài, đặc biệt khi mèo vẫn rặn, đau hoặc yếu.
- Nhìn thấy một phần mèo con ở âm hộ nhưng mèo không thể đẩy ra.
- Dịch xanh đen hoặc xanh rêu xuất hiện trước mèo con đầu tiên.
- Máu đỏ tươi chảy nhiều, liên tục hoặc đi kèm tình trạng yếu đi.
- Mèo khó thở, há miệng thở, run, nằm bẹp, nôn, ngất hoặc phản ứng chậm.
Các mốc thời gian dưới đây chỉ có tính tham khảo, không thay thế việc khám. Nếu mèo đau dữ dội, suy sụp, khó thở hoặc chảy máu nhiều, không cần chờ đủ một mốc cố định mới đưa đi cấp cứu.
Không tự kéo mèo con, không đưa dụng cụ hay dầu vào đường sinh dục và không tự dùng oxytocin, canxi hoặc thuốc giảm đau của người.
>> Tham khảo: Dấu hiệu mèo khó đẻ: Nguyên nhân và cách xử lý
Mèo mang thai bao lâu thì sinh?
Thời gian mang thai của mèo thường khoảng 63–65 ngày, nhưng có thể thay đổi giữa các cá thể. Ngày phối giống cũng không phải lúc nào được xác định chính xác, vì vậy không nên chỉ dựa vào một ngày dự kiến để kết luận mèo đã “quá ngày”.
Trước khi sinh, mèo có thể:
- Bồn chồn, đi lại nhiều hoặc tìm nơi kín đáo.
- Cào ổ, nằm vào thùng hoặc khu vực đã chuẩn bị.
- Liếm vùng âm hộ thường xuyên hơn.
- Ăn ít hoặc bỏ ăn trong thời gian ngắn.
- Có thể giảm thân nhiệt nhẹ trước khi chuyển dạ.
- Xuất hiện một ít dịch nhầy trong hoặc hơi đục.
Đây có thể là dấu hiệu chuyển dạ bình thường. Điểm cần theo dõi là quá trình có tiếp tục tiến triển hay không, mèo có đau quá mức không và tình trạng toàn thân có xấu đi không. Dấu hiệu chuẩn bị sinh không đồng nghĩa với đẻ khó.
>>> Tham khảo: Dấu hiệu mèo sắp đẻ: 8 biểu hiện dễ nhận biết
Vì sao mèo có thể bị đẻ khó?
Đẻ khó có thể bắt nguồn từ mèo mẹ, mèo con hoặc sự kết hợp của cả hai nhóm nguyên nhân.
Nguyên nhân từ mèo mẹ:
- Tử cung co bóp yếu, nhất là sau khi đã sinh một số mèo con.
- Đường sinh dục hẹp hoặc có bất thường về cấu trúc.
- Mèo quá trẻ, thể trạng yếu, thừa cân hoặc đang mắc bệnh.
- Tử cung bị viêm hoặc gặp vấn đề sức khỏe khác.
- Tiền sử từng đẻ khó hoặc từng phải mổ lấy thai.
Nguyên nhân từ mèo con:
- Thai quá lớn so với đường sinh.
- Thai nằm sai tư thế hoặc sai vị trí.
- Hai thai cùng lúc bị mắc ở đường sinh.
- Thai đã chết hoặc phát triển bất thường.
- Số lượng thai ít khiến từng mèo con có thể lớn hơn.
Nên làm gì khi nghi mèo khó đẻ?
- Gọi bác sĩ thú y hoặc phòng khám cấp cứu. Nói rõ thời điểm mèo bắt đầu rặn, số mèo con đã sinh, màu dịch, lượng máu và trạng thái hô hấp.
- Giữ mèo ở nơi yên tĩnh, sạch và ấm vừa phải. Hạn chế người lạ, trẻ em và vật nuôi khác.
- Ghi lại thời gian. Ghi lúc bắt đầu rặn, lúc từng mèo con ra đời và khoảng cách giữa các lần sinh.
- Chuẩn bị lồng vận chuyển. Lót khăn sạch, tránh làm mèo bị lạnh hoặc nóng quá mức.
- Không tự kéo mèo con. Chỉ can thiệp khi có hướng dẫn trực tiếp của bác sĩ thú y.
- Không tự dùng oxytocin, canxi hoặc thuốc giảm đau. Oxytocin chỉ nên dùng sau khi bác sĩ đánh giá nguyên nhân và loại trừ tình trạng tắc nghẽn; dùng sai có thể làm biến chứng nghiêm trọng hơn.
Khi gọi điện, bạn có thể cung cấp thông tin theo mẫu: “Mèo bắt đầu rặn lúc…, đã sinh … con, hiện có/không có dịch…, lượng máu…, mèo vẫn tỉnh táo hay đang yếu, hô hấp bình thường hay khó thở…”. Thông tin theo trình tự thời gian giúp phòng khám phân loại mức độ khẩn cấp nhanh hơn.
Khi nào có thể tiếp tục theo dõi tại nhà?
Có thể tiếp tục quan sát trong thời gian ngắn nếu mèo vẫn tỉnh táo, thở bình thường, không đau dữ dội, không chảy máu bất thường và quá trình sinh đang tiến triển. Hãy giữ sẵn số điện thoại phòng khám và chuẩn bị phương án vận chuyển.
Nên gọi bác sĩ sớm ngay cả khi chưa có dấu hiệu cấp cứu nếu đây là lần đầu mèo sinh, mèo từng đẻ khó hoặc mổ lấy thai, có bệnh nền, thể trạng yếu, không biết chính xác tuổi thai hoặc bạn không chắc còn mèo con trong bụng. Theo dõi tại nhà không có nghĩa là chờ đến khi mèo suy kiệt mới hành động.
Câu hỏi thường gặp
- Mèo rặn bao lâu thì được xem là khó đẻ?
Rặn mạnh liên tục khoảng 20–30 phút mà không sinh được mèo con là lý do nên gọi bác sĩ thú y. Nếu mèo yếu, đau dữ dội, khó thở, chảy máu hoặc có thai mắc ở cửa mình, cần đi khám ngay mà không chờ đủ mốc này.
- Mèo nghỉ giữa hai lần sinh có bình thường không?
Mèo có thể nghỉ ngắn giữa các lần sinh. Nếu khoảng cách kéo dài khoảng 1–2 giờ, mèo vẫn rặn, có vẻ đau, yếu hoặc bạn nghi còn mèo con trong bụng, hãy liên hệ bác sĩ để được đánh giá.
- Có nên giúp kéo mèo con ra không?
Không nên tự kéo mèo con. Tư thế thai và mức độ mắc kẹt không thể đánh giá chính xác chỉ qua quan sát bên ngoài; kéo sai cách có thể gây thương tích cho mèo mẹ và mèo con.
- Có thể cho mèo uống canxi hoặc thuốc kích đẻ không?
Không tự dùng. Canxi và oxytocin có chỉ định, liều lượng và điều kiện sử dụng cụ thể. Nếu nguyên nhân là tắc nghẽn, dùng thuốc kích co bóp có thể làm tình trạng nguy hiểm hơn.
Kết luận
Dấu hiệu mèo khó đẻ thường gồm rặn lâu nhưng không sinh, khoảng cách giữa các mèo con kéo dài, mèo con mắc ở đường sinh, dịch xanh đen trước mèo con đầu tiên, chảy máu nhiều hoặc mèo mẹ suy kiệt. Khi gặp các dấu hiệu này, hãy liên hệ bác sĩ thú y càng sớm càng tốt. Không tự kéo mèo con và không tự dùng thuốc kích đẻ.
